Sütyen Kullanmak Meme Kanserine Yol Açar mı? Bilimsel Gerçekler ve Mitler

Sütyen kullanımının meme kanseri riskini artırıp artırmadığına dair en güncel literatür verileri ve resmi kuruluş açıklamaları.

Kısa Cevap: Bilimsel veriler, sütyen (telli veya sıkı modeller dahil) kullanımının meme kanseri riskini artırdığına dair hiçbir neden-sonuç ilişkisi göstermemektedir. Büyük ölçekli epidemiyolojik çalışmalar ve kanser derneklerinin raporları bu iddiayı reddetmektedir^1–3.

Bilimsel Kanıtlar

Büyük ölçekli vaka–kontrol çalışması: Chen ve ark.¹, 1.500’den fazla postmenopozal kadını incelemiş ve sütyen takma süresi, teli olup olmaması veya kullanım sıklığı ile meme kanseri riski arasında anlamlı bir ilişki saptamamıştır.
Kurumsal görüşler: Amerikan Kanser Derneği (ACS)², Breastcancer.org³ ve Ulusal Meme Kanseri Vakfı (NBCF)⁴ tarafından yayımlanan resmi bildirilerde, sütyen kullanımının meme kanseriyle ilişkilendirilemeyeceği açıkça belirtilmiştir.
Sistematik derleme: So ve ark.⁵, 2015 yılında yayınladıkları derlemede “sütyen takma süresi ve meme kanseri riski arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadığını” bildirmiştir.

Neden Bu Mit Sürüyor?

1995 yılında yayımlanan “Dressed to Kill” isimli popüler kitap, telli sütyenlerin lenfatik akımı engelleyerek toksin birikimine yol açtığını iddia etmiş ancak bu hipotez hiçbir zaman bilimsel olarak doğrulanmamıştır⁶. Lenf sistemi, memedeki sıvı akışını çok yönlü yollarla sağlar ve sütyen kullanımı bu mekanizmayı kalıcı olarak durdurmaz. Modern çalışmalar, bu iddiaların biyolojik ve epidemiyolojik dayanağı olmadığını göstermiştir^1–3,5.

Gerçek Risk Faktörleri Nelerdir?

Meme kanseri için kanıt düzeyi yüksek risk faktörleri arasında; genetik yatkınlık (BRCA1/2 mutasyonları), ileri yaş, obezite, uzun süreli östrojen maruziyeti, alkol tüketimi ve fiziksel hareketsizlik yer alır^2,7. Sütyen kullanımı bu listeye dahil değildir.

Sonuç

Güncel bilimsel veriler, sütyen kullanımının meme kanseri riskini artırdığına dair hiçbir güvenilir kanıt olmadığını göstermektedir. Kadınlar, rahat ve uygun ölçüde sütyen kullanabilir; gece boyunca çok sıkı modeller tercih edilmemelidir, ancak bu öneri kanser riskiyle değil konforla ilgilidir. Meme sağlığı için önemli olan, düzenli kontrollerin yapılması, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının sürdürülmesi ve tarama programlarına katılmaktır.

Kaynaklar

Chen L, Malone KE, Li CI. Bra wearing not associated with breast cancer risk: a population-based case–control study. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2014;23(11):2181–2185. doi:10.1158/1055-9965.EPI-14-0414.
American Cancer Society. Disproven or controversial breast cancer risk factors. Updated 2024. Available at: cancer.org.
Breastcancer.org. Do bras cause breast cancer? Updated 2024. Available at: breastcancer.org.
National Breast Cancer Foundation. Myth: Bras with underwire can cause breast cancer. Updated 2023. Available at: nationalbreastcancer.org.
So WK, Chan CW, Chair SY. Brassiere wearing and breast cancer risk: a systematic review. World J Meta-Anal. 2015;3(4):193–201. doi:10.13105/wjma.v3.i4.193.
Singer S, Grismaijer V. Dressed to Kill: The Link Between Breast Cancer and Bras. Avery Publishing; 1995.
World Health Organization. Breast cancer: prevention and control. Updated 2024. Available at: who.int.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Sütyen takmak meme kanserine neden olur mu?

Hayır. Yapılan bilimsel araştırmalar, sütyen kullanımının meme kanseri riskini artırmadığını açıkça göstermektedir. 2014 yılında Chen ve arkadaşlarının Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention dergisinde yayımladığı geniş kapsamlı çalışmada bu iddia bilimsel olarak çürütülmüştür¹.

2. Telli sütyen kullanmak daha mı tehlikelidir?

Hayır. Telli sütyenlerin lenfatik dolaşımı engellediği ve toksin birikimine yol açtığı iddiası, bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. American Cancer Society ve Breastcancer.org gibi kuruluşlar, bu iddianın temelsiz olduğunu belirtmektedir^2,3.

3. Gece sütyenle uyumak zararlı mı?

Kanser açısından zararlı değildir, ancak konfor açısından önerilmez. Sütyenin sıkı olması ciltte baskı, tahriş veya dolaşım rahatsızlığı oluşturabilir. Meme kanseriyle doğrudan bir ilişkisi yoktur^1,5.

4. Hangi durumlarda sütyen kullanmamam gerekir?

Ameliyat sonrası dönemlerde (örneğin meme cerrahisi, biyopsi veya radyoterapi sonrasında) hekim önerisine göre özel medikal sütyenler kullanılmalıdır. Sıkı modeller yerine yumuşak, dikişsiz, pamuklu ürünler tercih edilmelidir⁷.

5. Sütyen takmak lenf akışını engeller mi?

Hayır. Lenf sistemi vücutta geniş bir ağ şeklinde çalışır ve sütyen kullanımı bu sistemi engellemez. Bu iddia, 1990’larda popüler olmuş ancak hiçbir klinik çalışmayla doğrulanmamıştır⁶.

6. Meme kanserinden korunmak için ne yapmalıyım?

Sağlıklı yaşam tarzı benimsemek (ideal kiloyu korumak, düzenli egzersiz, alkolü sınırlamak, dengeli beslenmek) ve düzenli mamografi kontrollerine gitmek en etkili önlemlerdir. Sütyen takmak veya takmamak bu riskleri değiştirmez^2,7.

7. Meme sağlığı için sütyen seçerken nelere dikkat etmeliyim?

Göğüs yapınıza uygun, vücudu sıkmayan, hava alan ve cilt dostu kumaşlardan üretilmiş modeller tercih edilmelidir. Doğru beden ölçüsü, hem konfor hem dolaşım açısından önemlidir. Bu, kanserle değil yaşam kalitesiyle ilgilidir².