MSH2 Mutasyonu: Bilimsel Veriler ve Kanıtlar — Lynch Sendromu, Meme Kanseri İlişkisi ve Test Zamanı

18 Ekim 2025

MSH2 geni, DNA’nın mismatch repair (MMR) sisteminde görev alır. Patojenik MSH2 varyantları, Lynch Sendromu (HNPCC) spektrumunda yüksek penetranslı kanser riskleriyle ilişkilidir. En güçlü ilişkiler kolorektal ve endometriyum (rahim) kanserleriyle görülür; ayrıca over, üriner sistem (özellikle üreter/renal pelvis), mide ve ince barsak kanser riskleri de artar. Meme kanseriyle ilişki konusunda ise literatürde sınırlı ve çelişkili kanıt vardır; bu nedenle standart meme taraması çoğu durumda genel nüfus protokolüne göre yapılır.

Risk Özeti (NCCN 2.2026)

Kolorektal kanser: Yaşam boyu risk yaklaşık %46–80
Endometriyum (rahim) kanseri: %30–57
Over (yumurtalık) kanseri: %8–38 (aile öyküsüne göre değişken)
Üriner sistem (üreter/renal pelvis) kanserleri: %8–28
Mide ve ince barsak kanserleri: %1–9
Pankreas/beyin (Turcot spektrumu): Düşük–orta artış
Meme kanseri: İlişki belirsiz/sınırlı kanıt; rutin ek tarama genelde önerilmez
Kanıt düzeyi: MSH2 için kolorektal ve endometriyumda güçlü

MSH2 mutasyonu, kolon ve rahim kanserinde yüksek riskle seyreder ve tanılar sıklıkla genç yaşta konur. Tümörlerde çoğunlukla MMR protein kaybı ve MSI-H profili görülür. Meme kanseri için bazı kohortlarda sınırlı risk artışı bildirilse de, kanıt tutarlı değildir; bu yüzden ek meme taraması ancak aile öyküsü/kişisel risk çok yüksekse bireyselleştirilir.

MSH2 Testi Ne Zaman Yapılmalı?

Ailede 50 yaş altı kolorektal veya endometriyum kanseri, birden fazla kuşakta benzer kanser kümelenmesi, MSI-H/MMR-defektli tümör varlığı, üriner sistem veya over kanserleriyle birlikte güçlü aile öyküsü olduğunda MSH2 testi önerilir. Test, kan/tükürükten DNA analiziyle yapılır ve sonuçlar genetik danışmanlık eşliğinde yorumlanmalıdır.

Erken Tanı ve Yönetim (NCCN 2.2026)

Kolonoskopi: 20–25 yaşta (veya ailede en erken olgudan 2–5 yıl önce) başla; her 1–2 yılda bir tekrarla.
Endometriyum/Over: 30–35 yaşta yıllık jinekolojik değerlendirme; belirti farkındalığı. Doğurganlık tamamlandıktan sonra risk azaltıcı histerektomi + salpingo-ooforektomi bireysel olarak değerlendirilebilir.
Üriner sistem: Özellikle MSH2’de periyodik idrar analizi/hematüri taraması düşünülür.
Üst GI: Yüksek riskli coğrafya/aile öyküsü varsa 30–35 yaş sonrası üst endoskopi aralıklı önerilebilir.
Meme: Kanıt belirsizdir; çoğu olguda genel nüfus taraması uygulanır. Aile öyküsü çok güçlü ise mamografi/MR zamanlaması bireyselleştirilir.
Yaşam tarzı: Sigara bırakma, sağlıklı kilo, düzenli egzersiz; H. pylori eradikasyonu (endikasyon varsa).

Uzman Görüşü

MSH2, Lynch sendromunda ekstra-kolonik yükün (özellikle endometriyum, over ve üriner sistem) belirgin olduğu bir gendir. Tarama programına erken başlamak ve aralıkları kısaltmak yaşam kurtarıcıdır. Meme kanseri için ek tarama kararı, aile öyküsü ve kişisel risk skorlarıyla bireyselleştirilmelidir.

Aile Taraması ve Genetik Danışmanlık

MSH2 mutasyonu otozomal dominant kalıtılır; birinci derece akrabalar için taşıyıcılık olasılığı %50’dir. Aile bireylerine öngörücü test ve yaşa uygun tarama takvimi sunulmalı; psikososyal destek ve doğurganlık planlaması (PGT seçenekleri) tartışılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

MSH2 mutasyonu meme kanseri riskini artırır mı?

Kanıtlar tutarlı değildir. Bazı çalışmalar hafif artışı düşündürse de NCCN, rutin ek meme taramasını genellikle önermemektedir; aile öyküsü güçlü ise bireyselleştirilir.

Kolonoskopi ne sıklıkla yapılmalı?

20–25 yaşta başlayıp 1–2 yılda bir tekrarlanmalıdır. Ailede çok erken tanı varsa daha da erkene çekilebilir.

Rahim/over için koruyucu cerrahi gerekli mi?

Doğurganlık tamamlandıktan sonra bireysel risk ve tercih doğrultusunda histerektomi + salpingo-ooforektomi düşünülebilir.

Kaynak: NCCN Guidelines Version 2.2026 – Genetic/Familial High-Risk Assessment (Lynch sendromu).

Yorum bırakın

TÜM YORUMLAR (0)

İsim Soyisim *

E-Posta Adresiniz *

Yorumunuz *

Henüz yorum eklenmemiş

En Çok Okunan Yazılar