Mammografi kaç yılda bir yapılmalı? Her sene mammografi gerekli mi?

9 Aralık 2025

Mammografi, meme kanseri için en önemli tarama testidir ve tarama aralığı esas olarak yaş ve risk profiline göre planlanır. Türkiye’de ulusal program 40–69 yaş arası kadınlara 2 yılda bir tarama mamografisi önerirken, bu konuda özelleşmiş dernekler (Türk Radyoloji Derneği...) her yıl tarama mamografisi önermektedir. Bazı uzman rehberler 40 yaş sonrası özellikle riskli ve yoğun memeli kadınlarda yıllık kontrolleri vurgular. Sizin için en doğru tarama sıklığı, rehberler ve kişisel risk değerlendirmesi birlikte ele alınarak meme cerrahınız ve radyoloğunuz tarafından belirlenmelidir.

Mammografi Kaç Yılda Bir Yapılmalı? Her Sene Mammografi Şart mı?

Meme kanserinde erken tanı, tedavi başarısını belirleyen en kritik faktörlerden biridir. Bu nedenle “Mammografi kaç yılda bir yapılmalı?” ve “Her sene mammografi gerekli mi?” soruları çok sık gündeme gelir. Tarama kararları, menopoz yaşından çok takvim yaşı ve risk profilinize göre verilir ve mutlaka uzman görüşü gerektirir.

Önemli not

Bu sayfadaki bilgiler, genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi başınıza mamografi sıklığına karar vermeniz, gereksiz tetkiklere veya gecikmiş tanıya yol açabilir. Tarama planı, kişisel risk profiliniz ve ulusal/uluslararası rehberler birlikte değerlendirilerek deneyimli bir meme cerrahı ve radyolog tarafından yapılmalıdır.

Mammografi hangi yaşta başlamalı?

Tarama mamografisi, menopoz yaşına göre değil; esas olarak yaş aralığı ve risk profiline göre planlanır. Türkiye’de ve dünyada kabul gören temel yaklaşımlar özetle şöyledir:

Türkiye Ulusal Tarama Programı (HSGM)

40–69 yaş arası ortalama riskli kadınlara 2 yılda bir tarama mamografisi önerilir. Bu program, toplum düzeyinde erken tanıyı artırmayı hedefleyen standardize bir çerçeve sunar.

Türk Radyoloji Derneği Rehberi

Türk Radyoloji Derneği, taramaya 40 yaşta başlanmasını kabul eder ve özellikle meme yoğunluğu, ek risk faktörleri gibi durumlarda yıllık kontrol yaklaşımının önemini vurgular.

Uluslararası Rehberlerden Örnekler

USPSTF 2024: 40–74 yaş arası kadınlar için 2 yılda bir tarama mamografisi önerir.
ACS: 40–44 yaş arası isteğe bağlı tarama, 45–54 yaş arası yıllık, 55 yaş ve sonrası 1–2 yılda bir mamografi yaklaşımını sürdürür.

Özetle, başlama yaşı için 40 yaş çevresinde güçlü bir ortak görüş oluşmuştur. Ancak sizin açınızdan en doğru başlangıç yaşı; aile öykünüz, genetik riskiniz ve meme yapınız dikkate alınarak, kişiye özel olarak belirlenmelidir.

Mammografi kaç yılda bir yapılmalı?

Tarama sıklığı, hem ulusal rehberlere hem de kişisel risk durumuna göre belirlenmelidir. Tüm kadınlar için tek bir “doğru” aralık yoktur. Genel çerçeve aşağıdaki gibi düşünülebilir:

Ortalama riskli kadın (Türkiye ulusal program)

40–69 yaş arası ortalama riskli kadınlar için genel öneri, 2 yılda bir tarama mamografisidir. Bu, toplum düzeyinde etkinlik ve maliyet dengesini gözeten standart tarama aralığıdır.

Uzman görüşü ve yıllık tarama yaklaşımı

Bazı rehberler ve uzmanlar, özellikle 40–49 yaş arası kadınlarda ve meme yoğunluğu yüksek olan, aile öyküsü bulunan hastalarda yıllık mamografinin avantajlarına dikkat çeker. Yıllık tarama, erken yakalama oranını artırabilir; ancak yanlış pozitif ve ek tetkik olasılığı da yükselir.

50 yaş sonrası tarama aralığı

50 yaş sonrası için bazı rehberler yıllık taramayı, bazıları ise 1–2 yılda bir yaklaşımını uygun görür. Bu dönemde seçim; genel sağlık durumunuz, yaşam beklentiniz, memenin yapısı ve önceki mamografi bulgularınıza göre kişiye özel yapılır.

Genel rehberler bir çerçeve sunar; ancak doğru tarama aralığı, sizin risk profiliniz ve beklentileriniz göz önünde bulundurularak meme cerrahınız ve radyoloğunuzla bire bir görüşme sonrasında belirlenmelidir.

Her sene mammografi yaptırmak şart mı?

Her kadın için her yıl mamografi şart değildir. Ancak bazı hasta gruplarında yıllık tarama daha güçlü şekilde önerilir. Yaş aralığına göre genel yaklaşımlar şöyle özetlenebilir:

40–49 yaş arası

Bu grupta meme genellikle daha yoğundur. Bazı rehberler (örneğin ACS), bu yaş aralığında yıllık mamografiyi destekler. Aile öyküsü olan, yoğun meme dokulu veya ek risk faktörleri taşıyan kadınlarda yıllık tarama, erken yakalama açısından avantaj sağlayabilir.

50–54 yaş arası

Birçok rehber, bu yaş aralığında yıllık taramayı tercih eder. Bu dönem, meme kanseri insidansının arttığı bir süreç olup, düzenli yıllık tarama ile erken tanı oranı belirgin biçimde yükseltilebilir.

55 yaş ve üzeri

55 yaş sonrası için rehberler genellikle 1–2 yılda bir taramayı kabul eder. Burada karar; genel sağlık durumunuz, eşlik eden hastalıklarınız, önceki mamografi bulgularınız ve yaşam beklentiniz dikkate alınarak verilir.

Yıllık mammografinin avantajı, bazı kadınlarda daha erken teşhis olasılığını artırmasıdır. Dezavantajı ise, yanlış pozitif sonuçlar ve buna bağlı ek görüntüleme, biyopsi ve anksiyete riskini artırmasıdır. Bu denge, mutlaka doktorunuzla birlikte değerlendirilmelidir.

Risk durumuna göre mamografi sıklığı nasıl değişir?

1. Ortalama riskli kadın

Ailede belirgin meme kanseri öyküsü olmayan, genetik mutasyon saptanmamış, daha önce meme kanseri geçirmemiş kadınlar, genellikle ortalama riskli kabul edilir. Bu grupta 40–69 yaş arası için 2 yılda bir tarama mamografisi temel çerçevedir; ancak meme yoğunluğu veya diğer hafif risk faktörlerine göre yıllık tarama da tartışılabilir.

2. Artmış riskli kadın

Birinci derece akrabada (anne, kız kardeş, kız evlat) genç yaşta meme kanseri, önceki biyopside atipik lezyon, yoğun meme dokusu gibi durumlarda risk artar. Bu kadınlarda taramaya daha erken yaşta başlanabilir ve genellikle yıllık mamografi tercih edilir; gerekirse meme MR’ı ile desteklenir.

3. Yüksek risk (genetik mutasyon vb.)

BRCA1/2 gibi genetik mutasyon taşıyan ya da göğüs duvarına genç yaşta radyoterapi almış kadınlar yüksek riskli kabul edilir. Bu grupta tarama; daha erken yaşta başlar, meme MR’ı önemli yer tutar ve mamografi daha sık veya dönüşümlü aralıklarla kullanılabilir. Plan, mutlaka multidisipliner ekip tarafından yapılmalıdır.

Tarama menopoza göre mi planlanır, yaşa göre mi?

Pek çok kadın “Erken menopoza girdim, mamografiyi seyrekleştirebilir miyim?” ya da “Menopoza girmedim, henüz mamografiye gerek yok mu?” diye sorar. Oysa tarama programları esas olarak yaş aralığına göre tanımlanır. Türkiye’deki ulusal program, menopoz durumundan bağımsız olarak 40–69 yaş aralığını temel alır.

Menopoz; meme dokusunun yoğunluğunu ve hormonal ortamı etkileyebilir ancak bu, taramayı bırakmak veya çok geciktirmek anlamına gelmez. Menopoz sonrasında da, sağlık durumunuz ve yaşam beklentiniz uygunsa, düzenli tarama erken tanı açısından önemini korur.

Her sene mammografi zararlı mı? Radyasyon dozu ne kadar?

Modern dijital mammografi cihazlarında kullanılan radyasyon dozu oldukça düşüktür ve rehberler bu dozu kabul edilebilir güvenlik sınırları içinde değerlendirir. Düzenli taramanın sağladığı erken tanı ve yaşam kurtarıcı fayda, çoğu senaryoda radyasyon riskinden çok daha fazladır.

Yine de, gereksiz tekrar çekimlerden kaçınmak için tarama aralığının rastgele değil, rehberler ve kişisel riskinize göre planlı şekilde belirlenmesi önemlidir.

Hangi durumlarda daha sık mammografi gerekebilir?

Bazı klinik durumlarda, standart tarama aralığından daha sık kontrol gerekebilir:

• Önceki mamografide BIRADS 3 gibi kısa aralıklı takip gerektiren lezyonlar,
• Yeni gelişen kitle, meme başı akıntısı, ciltte çekinti gibi yeni şikâyetler,
• Daha önce meme kanseri tanısı almış ve tedavi görmüş olmak,
• Genç yaşta göğüs duvarına radyoterapi almış olmak,
• Yüksek genetik risk (BRCA vb.) taşıyor olmak.

Bu durumlarda yapılan çekimler çoğu zaman “tarama” değil, tanısal mammografi kapsamına girer ve sıklığı, tamamen klinik bulgularınıza göre belirlenir.

Sonuç: Tarama aralığınıza birlikte karar verin

“Mammografi kaç yılda bir yapılmalı?” ve “Her sene mamografi gerekli mi?” sorularının kesin yanıtı, sizden başka kimseyle birebir aynı değildir. Rehberler, yaş aralıkları ve genel prensipler sunar; ancak en doğru karar, meme cerrahınız ve radyoloğunuzla yapacağınız detaylı bir görüşme sonucunda, size özel olarak verilir.

mammografi kaç yılda bir yapılmalı

her sene mammografi gerekli mi

mammografi ne sıklıkla çekilmeli

mamografi tarama aralığı

40 yaş mammografi

40 69 yaş mamografi

türkiye ulusal tarama programı mamografi

menopozda mamografi

yıllık mamografi

iki yılda bir mamografi

meme kanseri tarama sıklığı

mamografi rehberleri