Filloides Tümör: Bilimsel Gerçekler, Tanı ve Tedavide En Güncel Yaklaşımlar
Bilimsel verilere göre filloides tümör, memede hızlı büyüyebilen ancak çoğu zaman iyi huylu seyreden nadir bir lezyondur. Doğru tanı ve uygun cerrahi tedaviyle tam iyileşme mümkündür.
Filloides Tümör Nedir?
Filloides tümör (Phyllodes tumor), memenin fibroepitelyal dokusundan kaynaklanan, nadir ancak dikkat edilmesi gereken bir tümördür. Mikroskop altında “yaprak benzeri” bir görünüm sergilediği için bu isimle anılır. Tüm memedeki kitlelerin yalnızca %0,3’ünü oluşturur.
Genellikle 30–50 yaş arasındaki kadınlarda görülür ve sıklıkla fibroadenomla karıştırılır. Ancak en önemli farkı, kısa sürede hızlı büyüme göstermesidir. Bu nedenle, kısa zamanda fark edilir boyuta gelen her kitlede filloides tümör olasılığı akılda tutulmalıdır.
Belirtiler ve Klinik Bulgular
Filloides tümör genellikle ağrısız, sert ve hızlı büyüyen bir kitle olarak fark edilir. En sık görülen bulgular şunlardır:
- Memede kısa sürede büyüyen, düzgün sınırlı kitle
- Gerilme veya dolgunluk hissi
- Nadir olarak ciltte incelme veya ülserasyon
- Asimetri veya memede belirgin şişlik
Koltuk altı lenf bezlerinde büyüme neredeyse hiç görülmez, çünkü filloides tümör genellikle lenfatik yolla değil, kan yoluyla yayılım gösterir.
Fibroadenom ile Farkları
Filloides tümör sıklıkla fibroadenomla karıştırılsa da, bilimsel olarak aralarında belirgin farklar vardır:
| Özellik | Fibroadenom | Filloides Tümör |
|---|---|---|
| Büyüme Hızı | Yavaş | Hızlı, haftalar içinde belirginleşebilir |
| Yaş Grubu | 20’li yaşlar | 30–50 yaş |
| Kitle Boyutu | Genellikle <3 cm | Sıklıkla >3 cm |
| Yapı Özelliği | Homojen, belirgin kapsüllü | Yaprak benzeri, heterojen |
| Nüks Riski | Yok | %15–30 arasında |
Tanı Yöntemleri
Bilimsel tanı yaklaşımı çok katmanlıdır. Filloides tümör tanısında kullanılan başlıca görüntüleme ve biyopsi yöntemleri şunlardır:
- Ultrasonografi (USG): Düz sınırlı, oval ancak heterojen iç yapılı bir kitle izlenir.
- Mamografi: Yoğun, homojen, genellikle mikrokalsifikasyonsuz bir lezyon gösterir.
- Meme MR’ı: Hızlı kontrast tutan, yaprak benzeri iç yapılar gözlenir.
- Tru-cut biyopsi: Tanıda en güvenilir yöntemdir; ancak bazen tüm yapıyı temsil etmeyebilir, bu nedenle kesin tanı için eksizyonel biyopsi gerekebilir.
Histolojik Sınıflama
Patoloji raporuna göre filloides tümörün 3 ana tipi vardır:
- Benign (iyi huylu): En sık görülen tiptir; metastaz yapmaz.
- Borderline (ara tip): Atipi ve mitotik aktivite orta düzeydedir.
- Malign (kötü huylu): Sarkom benzeri davranış gösterebilir, uzak metastaz yapabilir.
Tedavi Yaklaşımları: Bilim Ne Diyor?
Bilimsel literatürde cerrahi eksizyon filloides tümör tedavisinin altın standardı olarak kabul edilir. Radyoterapi ve kemoterapinin etkisi sınırlıdır.
1. Geniş Cerrahi Eksizyon
Bilimsel kılavuzlara göre, en az 1 cm temiz cerrahi sınır bırakılmalıdır. Bu sınır, nüks riskini %5’in altına indirir. Yetersiz eksizyon nüks oranını önemli ölçüde artırır.
2. Mastektomi
Eğer tümör memenin çoğunu kaplıyorsa veya defalarca nüks etmişse, total mastektomi uygulanabilir. Ancak aksiller lenf nodu diseksiyonu genellikle gerekmez, çünkü lenf yoluyla yayılım nadirdir.
3. Radyoterapi ve Kemoterapi
Malign olgularda radyoterapi lokal kontrolü artırabilir. Kemoterapi ise yalnızca metastatik durumlarda, yumuşak doku sarkom protokollerine uygun şekilde uygulanır.
Nüks Riski ve Takip
Filloides tümörlerde nüks riski %15–30 arasındadır. Bu nedenle cerrahi sonrası düzenli takip çok önemlidir:
- İlk 2 yıl: 6 ayda bir ultrasonografi
- Sonrasında: Yılda bir mamografi veya MR
Nüks genellikle ilk 2 yıl içinde ortaya çıkar. Bu durumda yeniden geniş eksizyon veya gerekirse mastektomi yapılır.
Yaşam Kalitesi ve Uzun Dönem Takip
Benign filloides tümörlerde tam iyileşme oranı %95’in üzerindedir. Malign olgularda bile erken cerrahiyle uzun sağkalım elde edilir. Meme cerrahisi sonrasında onkoplastik rekonstrüksiyon ile estetik sonuçlar korunabilir.
Sonuç: Bilimsel Gerçekler Ne Gösteriyor?
Bilimsel kanıtlar, filloides tümörün erken tanı ve doğru cerrahiyle tamamen tedavi edilebilir olduğunu gösteriyor. Bu tümörün hızlı büyümesi her zaman kanser anlamına gelmez; ancak fibroadenom zannedilerek takip edilmesi zaman kaybına neden olabilir. Bu nedenle hızlı büyüyen her kitle mutlaka meme cerrahı tarafından değerlendirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Filloides tümör kanser midir?
Çoğu iyi huyludur. Ancak bazı türleri sarkom benzeri davranış gösterebilir. Bu nedenle patoloji raporunun tipi tedavi planını belirler.
Filloides tümör tekrarlar mı?
Evet. Özellikle cerrahi sınır dar bırakıldığında tekrarlama görülebilir. Geniş eksizyon bu riski azaltır.
Fibroadenom filloides tümöre dönüşebilir mi?
Doğrudan dönüşmez; ancak fibroadenoma benzeyen bazı lezyonlar zamanla filloides yapıya evrilebilir.
Malign filloides tümör metastaz yapar mı?
Nadir de olsa yapabilir. En sık akciğer ve kemik metastazı görülür. Bu nedenle malign tiplerde toraks BT ile takip önerilir.