CA 15-3 Nedir? Neden Yükselir? Meme Kanseri mi Demek? Bilimsel Rehber
CA 15-3, özellikle meme kanseri ile ilişkilendirilen bir tümör belirtecidir. Ancak CA 15-3 yüksekliği tek başına meme kanseri tanısı koydurmaz. Bu test daha çok hastalık takibi ve tedavi yanıtının izlenmesi için kullanılır. Erken evre meme kanserinde normal olabilir; iyi huylu bazı hastalıklarda da yükselebilir.
CA 15-3 Nedir?
CA 15-3, meme hücrelerinden köken alan MUC-1 adlı proteinin kanda ölçülen bir formudur. Özellikle metastatik meme kanserinde düzeyi artabilir.
Tümör markerları nedir sorusuna paralel olarak, CA 15-3 de destekleyici bir biyokimyasal göstergedir. Tarama testi değildir ve tek başına tanı koydurmaz.
CA 15-3 Neden Yükselir?
1) Kanserle ilişkili nedenler
• Meme kanseri (özellikle metastatik evre)
• Akciğer kanseri
• Over kanseri
• Karaciğer metastazları
2) Kanser dışı nedenler
• Karaciğer hastalıkları
• İyi huylu meme hastalıkları
• Otoimmün hastalıklar
• Gebelik
Erken evre meme kanserinde CA 15-3 genellikle normaldir.
CA 15-3 Kaç Olursa Anlamlıdır?
Referans üst sınır genellikle 30 U/mL’dir (laboratuvara göre değişebilir).
30–50 U/mL: Hafif yükselme
50–100 U/mL: Klinik değerlendirme gerekir
100 U/mL üzeri: Özellikle metastatik hastalık açısından ileri inceleme gerekir
En önemli kriter seri ölçümlerdeki artış trendidir.
CA 15-3 Yüksekliği Meme Kanseri mi Demek?
Hayır. CA 15-3 yüksekliği tek başına meme kanseri anlamına gelmez.
Tanı için klinik muayene, mamografi, ultrasonografi ve gerektiğinde biyopsi gerekir.
CA 15-3 daha çok tanı konmuş hastalarda takip amacıyla kullanılır.
CA 15-3 ve Meme Kanseri: Klinik Gerçekler
CA 15-3, meme kanseri takibinde en sık kullanılan tümör belirtecidir.
Ancak önemli noktalar:
• Erken evre hastalarda genellikle normaldir.
• Tarama testi olarak kullanılmaz.
• Rutin asemptomatik hastalarda tek başına nüks taraması önerilmez.
Aşağıdaki durumlarda daha anlamlıdır:
• Metastatik hastalık
• Karaciğer veya kemik metastazı
• Seri ölçümlerde progresif artış
CA 15-3’ün yükselmesi nüksü düşündürebilir ancak kesin tanı için görüntüleme gerekir.
CA 15-3 Yüksekliğinde Klinik Algoritma
1) Sonuç doğrulanır
Aynı laboratuvarda tekrar ölçüm planlanabilir.
2) Klinik semptom değerlendirmesi
Kemik ağrısı, kilo kaybı, halsizlik sorgulanır.
3) Karaciğer testleri
Karaciğer metastazı şüphesi varsa değerlendirilir.
4) Görüntüleme
Gerekirse BT, PET/CT veya kemik sintigrafisi yapılır.
5) Trend takibi
Tek değer yerine seri artış daha anlamlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
CA 15-3 yüksekliği kesin kanser mi?
Hayır, iyi huylu durumlarda da yükselebilir.
Erken evre meme kanserinde yükselir mi?
Çoğu zaman hayır.
CA 15-3 normal ama kanser olabilir mi?
Evet, özellikle erken evrede normal olabilir.
Nüksü gösterir mi?
Artış düşündürebilir ancak görüntüleme ile doğrulanmalıdır.
Tarama testi olarak kullanılır mı?
Hayır.