BI-RADS 5 nedir, ne demek, ne anlama gelir? 2025 Kılavuzu ile Değerlendirme
BI-RADS 5, mamografi, meme ultrasonu veya meme MR’ı sonrasında görülen bir bulgunun çok yüksek olasılıkla malign (kanser lehine) olduğunu gösteren kategoridir. Bu grupta meme kanseri olasılığı genellikle %95’in üzerindedir ve lezyon klinik olarak “kanser kabul edilir, biyopsi ile patolojik doğrulama yapılır” anlayışıyla değerlendirilir.
BI-RADS sistemi ne işe yarar?
BI-RADS (Breast Imaging Reporting and Data System), Amerikan Radyoloji Derneği (ACR) tarafından geliştirilmiş standart bir meme görüntüleme raporlama sistemidir.
Amaç:
• Mamografi, USG ve MR raporlarını dünyada ortak bir dile oturtmak
• Radyolog, cerrah ve onkologun aynı sözlüğü kullanmasını sağlamak
• Takip ve tedavi kararlarını netleştirmek
Kategoriler 0’dan 6’ya kadar uzanır. BI-RADS 5 bu skalada “çok yüksek düzeyde kanser şüphesi” anlamına gelir.
BI-RADS 5 ne demek?
BI-RADS 5, memede görülen bulgunun:
• Görünüm olarak tipik meme kanseri özellikleri taşıdığını,
• Malignite olasılığının %95’in üzerinde olduğunu,
• Acil ve doğru planlanmış biyopsi + tedavi planlaması gerektirdiğini
ifade eder.
Kısaca, BI-RADS 5 lezyonlar klinik pratikte “kanser kabul edilir, patoloji ile teyit edilir” yaklaşımıyla ele alınır.
2025 BI-RADS kılavuzu ile BI-RADS 5 için vurgulanan noktalar
Güncel BI-RADS sürümlerinde BI-RADS 5 için:
• Malignite olasılığının %95 ve üzerinde olduğu net olarak belirtilir.
• Mamografi, USG ve MR için maligniteye tipik örnek görüntüler ayrı ayrı gösterilir.
• BI-RADS 5 lezyonlar için gecikmeden biyopsi ve tedavi planlaması vurgulanır.
• Raporlama sırasında, lezyonun ölçüleri, konumu, meme yoğunluğu ve ek multipl odaklar gibi bilgiler ayrıntılı şekilde yazılmalıdır.
• Denetim (audit) bölümünde, BI-RADS 5 kategorisinde benign çıkan olgu oranının çok düşük tutulması kalite göstergesi olarak kabul edilir.
BI-RADS 5 klinik olarak ne anlama gelir?
• Radyoloğunuzun gözünden bakarsak, BI-RADS 5 özetle “Bu görünüm kanserle çok uyumlu” demektir.
• Lezyon, BI-RADS 4C’den bile daha kuvvetli malignite bulguları taşır.
• Tedavi planlaması için mutlaka doku tanısı (biyopsi) gerekir, ancak klinik ekip ço;ğunlukla BI-RADS 5 lezyonu çok yüksek olasılıkla kanser olarak kabul ederek cerrahi, onkoloji ve radyoterapi planlamasını bu gerçeğe göre yapar.
• Bu nedenle BI-RADS 5, hem hasta hem de hekim için gecikmeden hareket edilmesi gereken bir uyarıdır.
BI-RADS 4C, 5 ve 6 arasındaki fark nedir?
• BI-RADS 4C: Yüksek düzeyde şüphe. Kanser olasılığı yüksektir (%50–%95), biyopsi önerilir; ancak görünüm kanser için “tam tipik” değildir.
• BI-RADS 5: Malignite ile çok uyumlu tipik görünüm. Kanser olasılığı > %95, klinik olarak “kanser kabul edilir, biyopsi ile histolojik tip ve alt tip belirlenir” yaklaşımı vardır.
• BI-RADS 6: Patolojik olarak meme kanseri tanısı zaten konmuş olgular. Görüntüleme, tedavi planlaması ve yanıt değerlendirmesi için kullanılır.
BI-RADS 5 için tipik görüntüleme bulguları
(Genel prensipler; her hasta için birebir aynı olmak zorunda değildir.)
Mamografi:
• Spiküle (ıstırlı / ğevik) sınırlara sahip kitle
• Belirgin yapı bozulması (architectural distortion)
• Segmental veya lineer dağılan ince pleomorfik mikrokalsifikasyonlar
Ultrason:
• Düzensiz şekilli, hipoekoik kitle
• Dikey yerleşim (“tall-er-than-wide”), posterior akustik gölgelenme
• Spiküle kontur, angüle kenarlar, reaktif eko değişiklikleri
MR:
• Hızlı kontrastlanma ve yıkmayla giden kürsif (washout) kinetik eğriler
• Spiküle veya irregüler sınırlı kitlesel lezyonlar
• Multipl odaklar, segmental düzensiz tutulum alanları
Neden BI-RADS 5 için hızlı hareket etmek gerekir?
• Lezyon ço;k büyük olasılıkla kanserdir; tanının gecikmesi evreyi yükselterek tedavi seçeneklerini etkileyebilir.
• Güncel rehberler, BI-RADS 5’te “bekleyelim, sadece takip edelim” yaklaşımını önermemektedir.
• Biyopsi sonucu, tümörün alt tipini, hormon reseptör durumunu ve HER2 durumunu gösterir; cerrahi ve sistemik tedavi bu bilgiye göre planlanır.
• Doğru zamanda yapılan biyopsi ve cerrahi, erken evre yakalanan olgularda sağkalımı belirgin şekilde iyileştirebilir.
BI-RADS 5 sonucu çıkan hasta ne yapmalı?
• Önce, raporu ayrıntılı şekilde açıklayacak deneyimli bir meme cerrahisi uzmanı ve radyolog ile görüşün.
• Biyopsi yöntemi (tru-cut, vakum destekli biyopsi, stereotaksik biyopsi vb.) görüntüleme bulgularına göre seçilmelidir.
• Mümkünse biyopsi, aynı merkezde ve görüntülemeyi yapan ekip ile koordineli olarak gerçekleştirilsin.
• Biyopsi ile birlikte, gerekirse meme MR, aksilla değerlendirmesi, bazen de sistemik tarama (PET/CT, USG vb.) gibi evreleme tetkikleri planlanabilir.
• Tanı kesinleştiğinde, cerrahi seçenekler (meme koruyucu cerrahi, mastektomi, onkoplastik yöntemler), kemoterapi, hormon tedavisi, akıllı ilaç ve radyoterapi gibi tedaviler multidisipliner bir konseyde değerlendirilmelidir.
• Bu süreçte duygusal yükün de büyük olduğu unutulmamalı ve gerekirse psikoonkolojik destek alınmalıdır.
Tüm adımlar, hastanın tümör özellikleri, yaşı, genel sağlık durumu ve tercihlerine göre kişiselleştirilmiş tedavi anlayışı ile planlanmalıdır.
Sıkça sorulan sorular – BI-RADS 5
BI-RADS 5 sonucu kesin olarak meme kanseri oldug̥um anlamına gelir mi?
BI-RADS 5, malignite olasılığının çok yüksek (> %95) olduğunu gösterir ve klinik olarak ço;k büyük olasılıkla meme kanseri ile uyumludur. Yine de tıpta kesin tanı her zaman patoloji (biyopsi) ile konur. Nadiren de olsa benign çıkabilir; bu durumda lezyonunuz patoloji sonucuna göre yeniden değerlendirilir.
BI-RADS 5 için biyopsiyi ertelemek riskli midir?
Evet. BI-RADS 5 lezyonlarda tanının gecikmesi, tümörün büyümesine, lenf nodlarına veya uzak organlara yayılmasına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle güncel rehberler, BI-RADS 5 hastalarında en kısa sürede biyopsi ve evreleme yapılmasını önerir. Hekiminizle görüşerek gecikmeye yol açacak tüm engelleri birlikte planlamanız önemlidir.
BI-RADS 5 sonucum var, ameliyat öncesi kemoterapi (neoadjuvan) gerekir mi?
Bu karar, tümör boyutu, aksiller lenf nodu durumu, hormon reseptörleri, HER2 durumu ve hastanın genel sağlık durumu gibi çok sayıda faktöre göre verilir. Bazı türlerde önce ameliyat, bazı türlerde ise önce kemoterapi tercih edilir. Bu nedenle BI-RADS 5 sonucu sonrası süreç mutlaka meme konseyinde multidisipliner olarak değerlendirilmelidir.
BI-RADS 5 sonucunda ikinci görüş almak mantıklı mı?
Ço;k sayıda hasta için bu dönem duygusal olarak çok yüksektir. Meme cerrahisi ve meme görüntülemesi konusunda deneyimli bir merkezden ikinci görüş almak, hem tanı ve tedavi planlamasını doğrulamak, hem de içinizi rahatlatmak açısından faydalı olabilir. Ancak ikinci görüş süreci tedavinizde anlamlı bir gecikmeye yol açmamalıdır.
BI-RADS 5 iken memeyi tamamen almak zorunlu mudur?
Hayır. Cerrahi seçim (meme koruyucu cerrahi vs. mastektomi), tümör boyutu, memenin büyüklüğü, tümör–meme oranı, genetik durum, radyoterapi planı ve hastanın tercihlerine göre verilir. Uygun seçilmiş olgularda, onkoplastik tekniklerle hem kanser güvenliği hem de estetik sonuç sağlayacak meme koruyucu ameliyatlar mümkün olabilir. Bu karar, deneyimli bir meme cerrahisi ekibiyle birlikte ayrıntılı olarak görüşülmelidir.
Bilgilendirme: Bu sayfa, BI-RADS 5 kategorisini genel hatlarıyla açıklayan bir bilgilendirme yazısıdır. Kendi görüntüleme sonuçlarınızı mutlaka meme görüntülemesi ve meme cerrahisi konusunda deneyimli bir hekimle birlikte değerlendiriniz.